De EU AI Act is een nieuwe Europese wet die uniforme regels vastlegt voor het maken, aanbieden en gebruiken van AI. De kern is een risico-aanpak: hoe groter de mogelijke impact op mensen, hoe strenger de verplichtingen. Het doel is duidelijkheid, veiligheid en transparantie bij het gebruik van AI, zodat mensen beschermd blijven en bedrijven weten waar ze aan toe zijn.

De AI Act geldt voor alle bedrijven in de EU die met AI werken: ontwikkelaars en aanbieders van AI-systemen, maar ook importeurs, distributeurs en gebruikers. Dus ook als je AI inkoopt of in je eigen diensten verwerkt, kunnen de regels van toepassing zijn.

Belangrijk is het onderscheid tussen een AI-toepassing en een algemeen AI-model. De toepassing is wat je inzet voor een concreet doel, zoals een hr-tool of een systeem voor kwaliteitscontrole. Het algemene model is het brede, onderliggende AI-model dat daarin gebruikt wordt. De leverancier van dat model moet zorgen voor documentatie en uitleg, maar jij blijft verantwoordelijk voor hoe je de toepassing inzet.

De AI Act verdeelt AI-systemen in vier groepen. Wat je precies moet doen, hangt af van de mogelijke gevolgen voor mensen. Veel toepassingen vallen onder minimaal of beperkt risico, maar voor bepaalde domeinen en functies kan een hoogrisicostatus gelden.

1. Verboden toepassingen
   Dit zijn systemen die een onaanvaardbaar risico vormen en absoluut niet gebruikt mogen worden. Denk aan AI die kwetsbare mensen bewust manipuleert en zo hun vrije keuze beïnvloedt.




2. Hoog risico
   Dit zijn toepassingen die grote invloed kunnen hebben op veiligheid of rechten van mensen. Hiervoor gelden strenge eisen zoals goed risicobeheer, betrouwbare data, duidelijke logging, menselijk toezicht, sterke beveiliging en een officiële controle van het systeem. Voorbeeld: een AI-systeem dat sollicitanten beoordeelt.




3. Beperkt risico
   Bij deze categorie draait het vooral om transparantie. Mensen moeten weten dat ze met AI te maken hebben en hoe dat juist werkt. Bijvoorbeeld een chatbot die aangeeft dat de antwoorden door AI zijn gegenereerd.




4. Minimaal risico
   Dit zijn alledaagse toepassingen met nauwelijks impact. Hier gelden geen extra verplichtingen. Voorbeelden zijn spelling- of schrijftools die geen belangrijke beslissingen nemen.

1. Breng je AI-gebruik in kaart per risiconiveau
   Breng je AI-toepassingen en -modellen in kaart. Bepaal per toepassing of die verboden, hoog risico, beperkt risico of minimaal risico is. Via de link onderaan deze pagina vind je voorbeelden van het Europees Parlement die je kan gebruiken als richtlijn.




2. Check hoogrisico-toepassingen
   Kijk of je systeem valt onder productveiligheidswetgeving of onder de aangewezen domeinen zoals werk, onderwijs of rechtshandhaving. Plan dan tijdig de verplichte beoordeling en opvolging.




3. Regel transparantie bij generatieve AI
   Maak duidelijk wanneer content door AI is gemaakt en voorkom illegale output. Aanbieders van generatieve AI‑modellen moeten bovendien een samenvatting publiceren van het auteursrechtelijk materiaal dat gebruikt werd voor training.




4. Zorg voor menselijk toezicht
   Zorg dat een medewerker altijd kan meekijken en ingrijpen bij belangrijke AI-beslissingen, bijvoorbeeld door waarschuwingen of controle van outputs. Wijs iemand aan die verantwoordelijk is voor het nakijken van het systeem, zodat fouten snel kunnen worden gecorrigeerd.




5. Volg de officiële ondersteuning
   Maak gebruik van ondersteuning van de overheid, zoals het AI Office en nationale testomgevingen (“sandboxes”), waarover je meer informatie vindt via de link onderaan deze pagina. Met deze ondersteuning kan je AI-systemen veilig testen en correct gebruiken volgens de regels.