Op de heetste dagen van het jaar denkt bijna niemand aan de serverruimte. Toch is dat precies wanneer er heel wat van afhangt. Veel organisaties beschouwen koeling als een facilitaire bijzaak, terwijl ze bepaalt of je systemen een hittegolf doorstaan. In deze blog lees je waarom de kans op uitval door warmte nu groter wordt, welke aannames organisaties kwetsbaar maken en hoe je grip houdt op de koeling van je kritische systemen.

Een koelstoring kan je systemen volledig platleggen. Een voorbeeld daarvan is CME Group, een van de grootste beurzen ter wereld. Eind november 2025 viel de koeling uit in het datacenter waar hun systemen draaien. Daardoor lag de handel ruim tien uur stil en raakten markten van Tokio tot Londen verstoord. CME schakelde bovendien niet op tijd over naar een reservelocatie, omdat het uitging van een korte storing.

En de druk op koeling blijft maar toenemen. De temperaturen stijgen elk jaar en we krijgen steeds meer te maken met hittegolven. Daarbovenop gebruiken we meer AI‑systemen en die worden veel warmer dan gewone servers, soms wel twintig tot vijftig keer zo warm. Waar een serverkast vroeger een paar kilowatt verbruikte, trekken AI‑kasten nu tot 130 kilowatt. Dan volstaat alleen luchtkoeling niet meer. Bovendien slurpt koeling zelf ook enorm veel stroom. In Nederland tilt dat extra zwaar, omdat het stroomnet al overvol zit. Hoe zuiniger je koelt, hoe meer vermogen je overhoudt voor je servers.

Er zijn drie denkfouten die veel voorkomen wanneer het aankomt op koeling van serverruimtes.

1. Denkfout 1: Aannemen dat dit jou niet raakt omdat je geen eigen datacenter hebt.
   Weinig bedrijven werken volledig in de cloud. Volgens Gartner zal tegen 2028 zo’n 40 procent van de organisaties een mix van eigen systemen en cloud hebben voor het belangrijkste werk, terwijl dat voorheen nog maar 8 procent was. En door AI verhuizen zware systemen juist weer vaker terug naar eigen hardware of een gehuurd datacenter. Bijna iedereen heeft dus zo’n mix en loopt daardoor risico. Draait er iets bij jou op kantoor, dan merk je een koelprobleem meteen. Zit alles bij een provider, dan kan het daar misgaan, buiten jouw zicht.
2. Denkfout 2: Geloven dat redundantie je beschermt.
   Maar tijdens de hittegolf van 2022 in Londen vielen bij Google meerdere koelsystemen tegelijk uit, juist de systemen die elkaars uitval hadden moeten opvangen. Zelfs een opzet met reserves bleek dus niet bestand tegen extreme hitte.
3. Denkfout 3: Nieuwe AI-hardware bestellen zonder te toetsen of de bestaande koeling die extra warmte aankan.
   Hardware die geschikt is om AI te draaien past misschien fysiek in je serverruimte, maar dat wil niet zeggen dat je het er ook gekoeld krijgt. Komt je koeling daardoor aan haar grens, dan gaan de systemen vanzelf trager draaien om oververhitting te voorkomen of ze vallen stil. Dan betaal je dus voor dure hardware die je niet op volle kracht kunt gebruiken.

Bedrijven die wél op zo’n koelprobleem voorbereid zijn, doen eigenlijk maar één ding anders: ze zien koeling als een echte keuze en niet als iets waar je pas op het laatst aan denkt. Dat begint bij wie erover beslist. Het installeren en onderhouden laat je aan specialisten over, maar of je investeert, hoeveel ruimte je voor groei houdt en welk risico op uitval je accepteert: dat zijn keuzes voor IT en directie samen. Het helpt daarbij om zuinige koeling niet als kostenpost te zien, maar als extra capaciteit: elke watt die je niet aan koeling kwijt bent, kun je gebruiken voor je servers, en met een vol stroomnet telt dat dubbel.

En wil je je koeling echt vernieuwen om meer aan te kunnen, doe dat dan stap voor stap in plaats van in één keer. Wie wil overstappen op koeling met vloeistof, kan beginnen met een paar serverkasten apart en de rest voorlopig gewoon op lucht laten draaien. Die vloeistofsystemen zijn bovendien gesloten, dus je raakt er geen koelwater mee kwijt.

Je hoeft geen koelingsexpert te zijn om te weten of je koeling in orde is. Met deze vier vragen kom je al een heel eind:

• Waar draaien je belangrijkste systemen, en wie gaat er over de koeling? Soms staat dat bij jou op kantoor, soms in een datacenter dat je huurt, soms bij een cloudprovider. Spreek per plek af wie verantwoordelijk is als het te warm wordt.
• Hoeveel hitte kan je serverruimte aan en hou je genoeg marge in de zomer? Vraag op voor welke temperaturen je koeling ontworpen is en hoeveel speling er nog is op de warmste dagen. Zit je te krap, dan weet je dat nu, en niet pas tijdens een hittegolf.
• Passen je AI-plannen bij wat je koeling aankan? Ga je zwaardere systemen draaien, check dan eerst of je koeling die extra warmte trekt, vóór je nieuwe hardware koopt. Anders staat het er wel, maar kun je het niet op volle kracht gebruiken.
• Houd je rekening met stroom bij de keuze van een locatie of provider? Zeker in Nederland, waar het stroomnet vol zit, kan beschikbare stroom en ruimte op het net het verschil maken tussen wel of niet kunnen groeien.

Koeling is allang geen facilitair detail meer, maar een IT-keuze. In de zomer zie je het risico het duidelijkst, AI maakt het groter en omdat het stroomnet vol zit, bepaalt zuinige koeling mee hoeveel ruimte je nog hebt om te groeien. Je hoeft niet alles in één keer op te lossen. Begin met drie dingen: spreek af wie er over de koeling van je belangrijkste systemen gaat, vraag na hoeveel hitte je serverruimte aankan en leg je AI-plannen ernaast. Zo kom je er vóór de volgende hete dag achter waar je zwak staat, in plaats van erna.